loading...

برداشت

بازدید : 76
شنبه 30 آبان 1399 زمان : 21:37


سوره بقره آيه 164 صفحه 25 جزء 2

إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

مسلّماً در آفرینش آسمان‌ها و زمین، و رفت و آمد شب و روز، و کشتی‌هایی که در دریاها [با جابه جا کردن مسافر و کالا] به سود مردم روانند، و بارانی که خداوند از آسمان به زمین فرود آورده و به وسیلۀ آن زمین را پس از مردنش زنده ساخته، و در آن از هر نوع جنبنده‌‌‌ای پخش کرده، و جابه جاکردن بادها و ابرهای به کار گرفته شده میان آسمان و زمین، نشانه‌هایی است [از قدرت و ربوبیت و رحمت خدا] برای گروهی که می‌اندیشند

سوره جاثية آيه 5 صفحه 499 جزء 25

وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ رِزْقٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ آيَاتٌ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

و در رفت وآمد شب و روز، و آنچه خداوند از رزق [چون باران و برف] از آسمان فرستاده و به وسیلۀ آن زمین را پس از مردنش زنده ساخته، و در تغییر بادها [از سویی به سوی دیگر]، برای مردمی‌که [در حقایق] اندیشه می‌کنند نشانه‌هایی است

تصریف

در آثار همه شاعران

مولوی » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۵۰

… کوری

سیه نادیده کی داند سپیدیست

قرین صد هزاران نقش و معنی

نهان تصریف سلطان وحیدیست

که جنباننده این نقش و معنی‌ست

چو بادی رقص‌های شاخ بیدیست

مشو …

----------------------------------------------------------------------

مولوی » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۶۶۲

… آتشدان و کانون شو که بودی

در این چون شد چگونه چند مانی

بدان تصریف بی‌چون شو که بودی

نه گاوی که کشی بیگار گردون

بر آن بالای گردون شو که بودی

در این …

----------------------------------------------------------------------

مولوی » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۲۴ - تفسیر ولتعرفنهم فی لحن القول

… چاووشست پیشش می‌رود

بانگ می‌آید که تعریفش کند

همچو مصدر فعل تصریفش کند

چون حدیث امتحان رویی نمود

یادم آمد قصهٔ‌هاروت …

----------------------------------------------------------------------

مولوی » مثنوی معنوی » دفتر چهارم » بخش ۵ - قصد خیانت کردن عاشق و بانگ بر زدن معشوق بر وی

… مرد

بی‌تو و بی‌بادبیزن سر نکرد

جنبش باد نفس کاندر لبست

تابع تصریف جان و قالبست

گاه دم را مدح و پیغامی‌کنی

گاه دم را هجو و دشنامی‌کنی

پس بدان احوال …

----------------------------------------------------------------------

مولوی » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۶۳ - بیان آنک عطای حق و قدرت موقوف قابلیت نیست هم‌چون داد خلقان کی آن را قابلیت باید زیرا عطا قدیم است و قابلیت حادث عطا صفت حق است و قابلیت صفت مخلوق و قدیم موقوف حادث نباشد و اگر نه حدوث محال باشد

… هزاران معجزات انبیا

که آن نگنجد در ضمیر و عقل ما

نیست از اسباب تصریف خداست

نیستها را قابلیت از کجاست

قابلی گر شرط فعل حق بدی

هیچ معدومی‌به هستی …

----------------------------------------------------------------------

مولوی » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۱ - تمامت کتاب الموطد الکریم

… این را که شمس کورت

شمس پیش تست اعلی‌مرتبت

از ستاره دیده تصریف هوا

ناخوشت آید اذا النجم هوی

خود مؤثرتر نباشد مه ز نان

ای بسا نان که ببرد عرق …

----------------------------------------------------------------------

مولوی » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۸۸ - لابه کردن موش مر چغز را کی بهانه میندیش و در نسیه مینداز انجاح این حاجت مرا کی فی التاخیر آفات و الصوفی ابن الوقت و ابن دست از دامن پدر باز ندارد و اب مشفق صوفی کی وقتست او را بنگرش به فردا محتاج نگرداند چندانش مستغرق دارد در گلزار سریع الحسابی خویش نه چون عوام منتظر مستقبل نباشد نهری باشد نه دهری کی لا صباح عند الله و لا مساء ماضی و مستقبل و ازل و ابد آنجا نباشد آدم سابق و دجال مسبوق نباشد کی این رسوم در خطهٔ عقل جز وی است و روح حیوانی در عالم لا مکان و لا زمان این رسوم نباشد پس او ابن وقتیست کی لا یفهم منه الا نفی تفرقة الا زمنة چنانک از الله واحد فهم شود نفی دوی نی حقیقت واحدی

… که کور افتد به چاه

بوالعجب افتادن بینای راه

این قضا را گونه گون تصریفهاست

چشم‌بندش یفعل‌الله ما یشاست

هم بداند هم نداند دل فنش

موم گردد بهر آن مهر …

---------------------------------------------------------------------

مولوی » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۱۰۵ - روان شدن شه‌زادگان در ممالک پدر بعد از وداع کردن ایشان شاه را و اعادت کردن شاه وقت وداع وصیت را الی آخره

… پشت ما

رایض و چستیست استادی‌نما

نیست سرگردانی ما زین لگام

جز ز تصریف سوار دوست‌کام

ما پی گل سوی بستان‌ها شده

گل نموده آن و آن خاری بده

هیچ‌شان این …

----------------------------------------------------------------------

نظامی‌» خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۱۱۰ - حکمت و اندرز سرائی حکیم نظامی

… دل پذیرد

چگویم چون کسم دامن نگیرد

منم دانسته در پرگار عالم

به تصریف و به نحو اسرار عالم

همه زیچ فلک جدول به جدول

به اصطرلاب حکمت کرده‌ام حل

که پرسید …

----------------------------------------------------------------------

عطار » وصلت نامه » الحکایت الرموز و تتمه‌ای از حالات شیخ لقمان و آمدن شیخی از بخارا بدیدن او

… عین وصالش حاصل است

هر که او واصل شود تکلیف نیست

در میان وصل حق تصریف نیست

هر که باشد در جمال‌‌‌ای نامدار

او به غیر حق ندارد کار و بار

هر که جان شد …

----------------------------------------------------------------------

سلمان ساوجی » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۶۱ - در مدح غیاث الدین محمد

… به سعیت همه اطراف جهان مرعی شد

طرف بنده همانا که نماند مهمل

تاز تصریف زمان هر سر سالی در باغ

گل مضاعف شود و نرگس اجوف معتل

عیش ماضیت که فهرست نشاط و …

----------------------------------------------------------------------

سنایی » حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه » الباب الثانی:‌ فی الکلام ذکر کلام الملک العلّام یسهل المرام » ذکر سماع قرآن

… تو دمَد

تا زتو عقل و هوش تو برمد

راه دین صنعت و عبارت نیست

نحو و تصریف و استعارت نیست

این صفات از کلام حق دورست

ضمن قرآن چو درّ منثورست

تو در این بادیه …

----------------------------------------------------------------------

رشیدالدین میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۲- سورة البقره‏ » ۱ - النوبة الثالثة

… هر چه بود و هست و خواهد بود همه ملک و ملک من، محکوم تکلیف و مقهور تصریف من. غالب در‌‌ان‌امر من، نافذ در آن مشیّت من، بود آن بداشت من، حفظ آن بعون من. منّی هر …

----------------------------------------------------------------------

رشیدالدین میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۶- سورة الانعام‏ » ۱۳ - النوبة الثانیة

… قصّه، همچنین در دیگر سورتها میگردانیم از روی بروی، و ایشان را بآن تصریف و آن بیان بر دین میخوانیم، و ایشان را بثواب وعده می‌دهیم، و از عقاب بیم …

----------------------------------------------------------------------

رشیدالدین میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۷- سورة الاعراف‏ » ۱۵ - النوبة الثانیة

… لَهُ مُلْکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌‌‌ای سلطانها و ما فیها، و تصریف ذلک و تدبیره، لا إِلهَ إِلَّا هُوَ لا ینبغی‌‌ان‌تکون الالوهیّة و العبادة الا له، …

----------------------------------------------------------------------

رشیدالدین میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۱۴- سورة ابراهیم- مکیة » ۲ - النوبة الثالثة

… أَ فِی اللَّهِ شَکٌّ» کیف یشکّ فی توحیده من لا یتصرّف الّا بتصریفه و تدبیره، بل کیف یبسر جلال قدره الّا من کحله بنور برّه و لطفه. تا سرمه عنایت بمیل …

----------------------------------------------------------------------

رشیدالدین میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۱۷- سورة بنى اسرائیل- مکیة » ۲ - النوبة الثالثة

… ماست، نفع و ضرّ بتقدیر ماست، کائنات و محدثات محکوم تکلیف و مقهور تصریف ماست، از ازل تا جاودان علم ما بر همه روان و ما را بر همه حکم و فرمان، وجود شما که …

----------------------------------------------------------------------

رشیدالدین میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۱۷- سورة بنى اسرائیل- مکیة » ۵ - النوبة الثانیة

… کثیرة کقوله: «وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ»، «وَ ما یَزِیدُهُمْ» تصریفنا و تذکّرنا: «إِلَّا نُفُوراً» ذهابا و تباعدا عن الحق و عن النّظر و الاعتبار به، …

----------------------------------------------------------------------

رشیدالدین میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۱۹- سورة مریم- مکیّة » ۱ - النوبة الثالثة

… کمر بسته و گوش بفرمان او، اگر جن است و اگر انس محکوم تکلیف و مقهور تصریف او، در آسمان سلطان او، در زمین برهان او، پاکست و بزرگوار و بی‌عیب، خداوندی که این …

----------------------------------------------------------------------

رشیدالدین میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۲۳- سورة المؤمنون- مکیّة » ۱ - النوبة الثانیة

… جعلناه ذکرا او انثی بعد‌‌ان‌لم یکن، و عن ابن عباس انّه قال: «انّ ذلک تصریف احواله بعد الولاد من الاستهلال الی الارتضاع، الی القعود الی القیام، الی المشی …

----------------------------------------------------------------------

رشیدالدین میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۲۵- سورة الفرقان- مکیة » ۳ - النوبة الثانیة

… فاذا عصوا جمیعا صرف ذلک الی الفیافی و البحار.

و قیل المراد من تصریف المطر تصریفه وابلا و طلا و رذاذا و نحوها. و قیل التّصریف راجع الی الرّیح، و قیل الی …

----------------------------------------------------------------------

رشیدالدین میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۳۶- سورة یس - مکیة » ۴ - النوبة الثانیة

… جسمه. أَ فَلا یَعْقِلُونَ فیعتبروا و یعلموا انّ الذی قدر علی تصریف احوال الانسان یقدر علی البعث بعد الموت.

وَ ما عَلَّمْناهُ الشِّعْرَ وَ ما …

----------------------------------------------------------------------

رشیدالدین میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۴۵- سورة الجاثیة » ۱ - النوبة الثانیة

… وَ تَصْرِیفِ الرِّیاحِ جنوبا و شمالا و دبورا و صباء و نکباء و قیل تصریفها رحمة و عذابا، آیاتٌ لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ خصّ العقلاء بالذکر لان بالعقل یمکن …

----------------------------------------------------------------------

رشیدالدین میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۵۵- سورة الرحمن‏ » ۱ - النوبة الثانیة

… انعم علیکما من اتیانه بالصیف اثر الشتاء و بالشتاء اثر الصیف و من تصریفه الا زمان من حال الی حال و من حرّ الی برد، تکذّبان فتزعمان‌‌ان‌ربهما غیر …

----------------------------------------------------------------------

امیر معزی » قصاید » شمارهٔ ۵۳

… چون ستاره و دریا چو فَرغَرست

پرگار عقل را دل او همچو مرکزست

تصریف جود راکف او همچو مَصد‌رست

کردار او به‌زرّ صنایع مُوَشَّح است

گفتار او به ‌درّ …

----------------------------------------------------------------------

امیر معزی » قصاید » شمارهٔ ۷۲

… داورست

فلک خدمتش را دو تا کرده پشت

از آن چفته بر صورت چنبرست

چو تصریف بینم جمال و جلال

دل ورای پاک تو چون مصدرست

رسوم تو سرمایهٔ شاعران

مدیح تو …

----------------------------------------------------------------------

امیر معزی » قصاید » شمارهٔ ۷۳

… محامد هنرست

برای پاک سمای نجوم و سیارست

دلش چو مصدر و توفیق همچو تصریف است

کفش چو نقطه و تحقیق همچو پرگارست

شهاب همت او را ز مهتری فلک است

درخت دولت او …

----------------------------------------------------------------------

امیر معزی » قصاید » شمارهٔ ۸۲

… جعفرگرفت

مصر تشریف امیران مجلس میمون اوست

هرکسی تشریف را تصریف ازین مصدر گرفت

هرکه باشد طالب مهرش بماند چون خضر

زانکه مهرش لذت مطلوب اسکندر …

----------------------------------------------------------------------

امیر معزی » قصاید » شمارهٔ ۱۳۴

… خدای و قول پیغمبر شود

فتح اگرگفتارگردد کنیتش معنی بود

ور ظفر تصریف‌گردد نام او مصدر شود

گر نسیم جود او برکوه و صحرا بگذرد

سنگ آن یاقوت‌گردد خاک آن …

----------------------------------------------------------------------

امیر معزی » قصاید » شمارهٔ ۴۱۴

… مه دو بار در یک ماه

که تا ز بهر ستورانش نعل باشد وزین

ایا یمین تو تصریف جود را مصدر

ایا ضمیر تو میزان عقل را شاهین

شود چو آهو شیر عرین ز هیبت تو

ز فر بخت …

----------------------------------------------------------------------

سعدالدین وراوینی » مرزبان‌نامه » ذیل الکتاب

… اوّل از عربیّت و اقسامِ آن مشتمل بر مرکّبات و مفردات و نحو و تصریف که جز بدان بهیچ تازیانه مرکبِ تازی را ریاضت نتوان کرد و انواعِ براعت و بلاغت نظماً …

----------------------------------------------------------------------

جامی‌» دیوان اشعار » فاتحة الشباب » قصاید » شمارهٔ ۶

… حکمت نوشد آن کام الکتابش مادر است

فعل نیک از نیک خویان جو که در تصریف دهر

مشتق اندر صورت و معنی به وفق مصدراست

خارخار شک درون دل بودن جان را چو گر

معنی …

----------------------------------------------------------------------

جامی‌» دیوان اشعار » فاتحة الشباب » قصاید » شمارهٔ ۱۳

… او

بود بهره مرد عض انامل

گرانمایه عمر تو شد صرف تا کی

نشینی ز تصریف ایام ذاهل

مگو حال ماضی که هرگز نبودی

یکی لحظه بر موجب امر عامل

چو جویی ز افعال …

----------------------------------------------------------------------

جامی‌» دیوان اشعار » فاتحة الشباب » قطعات » شمارهٔ ۴

… سهی قد که عمر تو اکثر

گشته مصرف به نحو و تصریف است

قد و زلف تو را اگر بنده

کرده تعریف جای تشریف است

نبود این جنس نکته بر تو …

----------------------------------------------------------------------

جامی‌» دیوان اشعار » واسطة العقد » غزلیات » شمارهٔ ۱۳

… نازنین کبکان ز ساحلها

چرا شد کوف و کرکس کبک و تیهو را خلف یارب

ز تصریف قضا دارم بسی زینگونه مشکلها

نویس ازمن به ایشان نامه‌‌‌ای از صدق دل جامی

وضمنها …

----------------------------------------------------------------------

جامی‌» دیوان اشعار » واسطة العقد » غزلیات » شمارهٔ ۲۸۸

… لب تو خواهم کام

که می‌کند ز دلم نفی جنس صبر این حرف

نبرد صرفه ز تصریف دهر جز پیری

که کرد نقد جوانی به عشق خوبان صرف

چه سان بریم ز دریای عشق روبه …

----------------------------------------------------------------------

جامی‌» دیوان اشعار » واسطة العقد » قصاید » شمارهٔ ۱۱

… از سقف بر دیوار و در

این درختانش که بینی سبز و خرم زان نم است

کی ز تصریف زمان فک گردد از وی تا ابد

دال دولت کز ازل در سدره او مدغم است

از فروغ روزن او صبح …

----------------------------------------------------------------------

شیخ بهایی » کشکول » دفتر چهارم - قسمت اول » بخش چهارم - قسمت دوم

… ز بهر نظارگیان

دستش بگرفت و گفت بالا بنمای

این قضا را گونه گون تصریف‌هاست

چشم بندش یفعل الله مایشا است

گر شود ذرات عالم پیچ پیچ

باقضای اسمان هیچ اند، …

----------------------------------------------------------------------

ناصرخسرو » جامع الحکمتین » بخش ۲۱ - اندر ازل و دیمومت و خلود و ابد

… چنانک زمان زندگی چیزیست که زندگی او از دیگریست. پس دیمومت از تصریف لغت عرب چنان آمد که گوییم: دام یدوم دواما و دیمومه. و دیمومت از دوم همچو صیرورت است …

----------------------------------------------------------------------

دانلود کتاب حسن روحانی در یک نگاه
نظرات این مطلب

تعداد صفحات : 3

آرشیو
آمار سایت
  • کل مطالب :
  • کل نظرات :
  • افراد آنلاین :
  • تعداد اعضا :
  • بازدید امروز :
  • بازدید کننده امروز :
  • باردید دیروز :
  • بازدید کننده دیروز :
  • گوگل امروز :
  • گوگل دیروز :
  • بازدید هفته :
  • بازدید ماه :
  • بازدید سال :
  • بازدید کلی :